SUHTE  AYAKLANMALARININ  BAFRA'YA ETKİSİ
Ali Ak

SUHTE AYAKLANMALARININ BAFRA'YA ETKİSİ

       Hüküm 28 Kasım 1573 ile ilgili açıklamalar: (Bafra kazası ve kadıları ile ilgili yaptığım  çalışmanın içinde yer alan  ''Suhte ayaklanmaları bölümünü sevgili okurlarımız, Bafralılar ve Bafra hakkında araştırma yapacaklara yardımcı olmak amacıyla Paylaşıyorum. SAYGI VE SEVGİLERİMLE...( ALİ AK ..EMEKLİ ÖĞRETMEN KOLAY/BAFRA)

SUHTE  AYAKLANMALARININ  BAFRA'YA ETKİSİ

                                                                     

       1574--1573 yıllarında suhte ayaklanmalarında  Canik. Çorum  ve Bafra'da yaşanan

acılarla ilgili yazışmalar ve bilgileri  Mustafa AKDAĞ'IN  eserinden okuyalım:                  

''1559 'dan sonra Samsun (Canik)ve Çorum'u da içine alan bütün o çevreler yani  yeşilırmak

bölgesi  sayısız  silahlı öğrenci bölüklerinin elinde kaldı.

         Amasya--Tokat, Ladik, Kavak, Merzifon ,Osmancık, Bafra, Sinop, Çorum V.b. şehir ve kasabaların ,bu yöredeki köylerin bulunduğu geniş bir bölgede yürekler acısı olaylar birbirini

kovalıyor, kanlar dökülüyor, evler yağmalanıyor, çocuklar kaçırılıyor fakat buralarda bekleyen Rumeli Sancak Beyi güveni sağlayıcı bir varlık gösteremiyordu.(Akdağ s.28)             

         1573 'de  Canik  suhte bölüklerinin yarattığı karışıklık içindedir.(Akdağ ,s.27) Bafra'da bu

olaylardan büyük acılar çeker. Suhteler Bafra'da  onaltı evi yakarlar. İkinci defa saldırdıklarında ise bir sipahiyi öldürür ve iki kişiyi kaçırırlar. (Akdağ ,s.27)

          ''Nitekim Bafra  kadısı kalabalık bir halk kitlesinin isteği üzerine  1574'de İstanbul'a gönderdiği mektubunda onların verdiği bilgiye dayanarak Medrese öğrencilerinin  bütün soy-

gun ve baskılarını  kolaylaştıracak biçimde kimi kişilerin , özellikle dağlık bölge halkının kendilerine yardım ettiklerini genişçe anlatmıştı. Rum (Sivas) beylerbeyine ve sözü geçen  bu kadıya  28 Ağustos 1574 yıl günü ile  yollanan  Ferman İstanbul'da buna inanılır bilgileri  taşıyordu.(Akdağ,s. 172)

            Bafra kadısının arzı                                                      21 Haziran 1573  (37)

Bafra  kadısı                                                                             4 Temmuz  1571  (38)

 Bafra  kadısı  Ramazan Bin Aydın                                         10 Şubat  1566    (39)

Bafra ,Sinop, Samsun  ve saire kadılarına                           14 Ekim   1566   (40)

Bafra  kadısı Mevlana Taceddin   1520.....Sinop'da yapılmakta olan  gemilerin    

kerestelerinin  tedariki işinin Bafra kadısı halkına mükerre olarak teklif edildiği.....(41)

       '' Turan GÖKÇE ,Anadolu Vilayetlerine Dair 919--1513 Tarihli Bir Kadı Defteri''  adlı eserde

liva-i Amasya-amasya vilayetinin yazıldığı 27 kazasının  yazıldığı listede BAFRA KAZASI 24. sırada yazılmıştır.s.251 dedir.(42) 

Bafra  kazası kadısı Mevlana  Kara Hasan                   1513  (43)

''Kaza-i  BAFRA  MEVLANA  kARA  HASAN'A  virildi.'' (Turan Gökce)

Bafra   Kaza   1487; BAVRA   Kaza ;Göründür PAZARI  Nahiye  (1490--1517)  (44)

Görüldüğü gibi BAFRA  1487 yılında kazadır yani  İLÇEDİR. Her kazanın bir kadısı

olacağından Bafra'nın da bir kadısı  vardır.

      Bafra kadısı    1485 (45) .1485 tarihli bir kayıt  Bafra Kadısından söz eder. Bafra'nın 1485  yılında bir kadısı olduğuna göre Bafra 1485 'de kazadır. Belki de bu kadı birkaç yıl önce Bafra'da göreve başlamıştır.

BAFRA 1485 TARİHİNDE  KAZADIR.(45)

ALİ  AK .EMEKLİ ÖĞRETMEN  KOLAY/BAFRA